Oblicza Maryi

– Trzydzieści jeden „ikon” biblijnych

„Pragnę, aby Twoja «ikona», Matko Boga, odbijała się stale w zwierciadle duszy i zachowała ją czystą aż po kraniec wieków. Podnoś pochylonych ku ziemi i daj nadzieję tym, którzy uznają i naśladują wieczny wzór piękna.”
Pseudo-Dionizy Areopagita, grecki mistyk żyjący w V wieku.

Pomagając sobie w owocnym przeżyciu tego szczególnie pięknego, maryjnego miesiąca planujemy publikować na każdy majowy dzień fragment Pisma Świętego opowiadający o udziale Matki Bożej w historii zbawienie oraz obrazującą go „ikonę” Maryi.

Mamy nadzieję, że oblicze Maryi będzie „odbijało się stale w zwierciadle naszej duszy”.

Album dostępny jest także na Fanpage naszej Parafii.

1.05 – Księga Rodzaju (Rdz 3, 15.20)

„Wprowadzam nieprzyjaźń między ciebie a niewiastę, pomiędzy potomstwo twoje a potomstwo jej: ono zmiażdży ci głowę, a ty zmiażdżysz mu piętę. (…) Mężczyzna dał swej żonie imię Ewa, bo ona stała się matką wszystkich żyjących.”

Carlo Maratta (1625-1713), Madonna w chwale między św. Franciszkiem Salezym a św. Tomaszem z Villanova. 1665-71. Kościół św. Augustyna w Sienie.

2.05 – Księga Wyjścia (Wj 3, 3-4; 15, 20-21)

Wtedy Mojżesz powiedział do siebie: «Podejdę, żeby się przyjrzeć temu niezwykłemu zjawisku. Dlaczego krzew się nie spala?» Gdy zaś Pan ujrzał, że Mojżesz podchodził, żeby się przyjrzeć, zawołał Bóg do niego ze środka krzewu: «Mojżeszu, Mojżeszu!» On zaś odpowiedział: «Oto jestem». (…)
Miriam prorokini, siostra Aarona, wzięła bębenek do ręki, a wszystkie kobiety szły za nią w pląsach i uderzały w bębenki. A Miriam przyśpiewywała im: «Śpiewajmy pieśń chwały na cześć Pana, bo swą potęgę okazał, gdy konie i jeźdźców ich pogrążył w morzu»

Nicolas Froment (1430-1484), Mojżesz i krzew gorejący. Katedra St. Sauveur.

3.05 – Księga Sędziów (Sdz 5, 7.12.24)

Zanikło życie w osiedlach, zanikło w Izraelu, aż powstała Debora, powstała jako matka w Izraelu. (…) Powstań, o powstań, Deboro, powstań, o powstań i pieśń zaśpiewaj! Powstań, Baraku, by pojmać twych jeńców, synu Abinoama. (…) Niech Jael będzie błogosławiona wśród niewiast, żona Chebera Kenity, wśród niewiast żyjących w namiotach niech będzie błogosławiona.

Francesco Solimena (1657-1747), Barak i Debora.

4.05 – Księga Sędziów (Sdz 6, 36-38)

Rzekł więc Gedeon do Boga: «Jeżeli naprawdę chcesz przeze mnie wybawić Izraela, jak to powiedziałeś, pozwól, że położę runo wełny na klepisku; jeżeli rosa spadnie tylko na runo, a cała ziemia dokoła będzie sucha, będę wiedział, że wybawisz Izraela przeze mnie, jak powiedziałeś». Tak uczynił. Kiedy rano wstał i ścisnął wilgotne runo, wycisnął z runa pełną czaszę wody.

Ferdinand Bol (1616-1680), Ofiara Gedeona, 1640.

5.05 – Księga Rut (Rt 4, 13.16-17)

Booz zaślubił więc Rut i stała się jego żoną. Gdy zbliżył się do niej, Pan sprawił, że poczęła i urodziła syna. (…) Wzięła Noemi dziecko i położyła je na swym łonie. Ona też je wychowywała. 17 Sąsiadki nadały mu imię. Mówiły: «Narodził się syn dla Noemi», nadały mu imię Obed. On to jest ojcem Jessego, ojca Dawida.

Nicolas Poussin (1594-1665), Rut i Booz, 1660-64.

6.05 – 1 Księga Samuela (1 Sm 2, 1.4-5.7)

Anna modliła się mówiąc: «Raduje się me serce w Panu, moc moja wzrasta dzięki Panu, rozwarły się me usta na wrogów moich, gdyż cieszyć się mogę Twoją pomocą. (…) Łuk mocarzy się łamie, a słabi przepasują się mocą, za chleb najmują się syci, a głodni [już] odpoczywają, niepłodna rodzi siedmioro, a wielodzietna więdnie. (…) Pan uboży i wzbogaca, poniża i wywyższa.

Gerbrand van den Eeckhout (1612-1674), Anna przedstawia swego syna Samuela kapłanowi Helemu, ok. 1665.

7.05 – 2 Księga Samuela (2 Sm 6, 2.9.15)

Dawid i wszyscy ludzie towarzyszący mu, powstawszy, udali się w kierunku judzkiej Baali, aby sprowadzić stamtąd Arkę Boga, który nosi imię: Pan Zastępów spoczywający na cherubach. (…) I Dawid uląkł się Pana w owym dniu, mówiąc: «Jakże przyjdzie do mnie Arka Pańska?» (…) Dawid wraz z całym domem izraelskim prowadził Arkę Pańską, wśród radosnych okrzyków i grania na rogach.

Domenico Gargiulo (1609-1675), Dawid niosący Arkę Przymierza do Jerozolimy.

8.05 – Księga Sofoniasza (So 3, 14-17)

Wyśpiewuj, Córo Syjońska! Podnieś radosny okrzyk, Izraelu! Ciesz się i wesel z całego serca, Córo Jeruzalem! Oddalił Pan wyroki na ciebie, usunął twego nieprzyjaciela: król Izraela, Pan, jest pośród ciebie, nie będziesz już bała się złego. Owego dnia powiedzą Jerozolimie: «Nie bój się, Syjonie! Niech nie słabną twe ręce!» Pan, twój Bóg jest pośród ciebie, Mocarz – On zbawi, uniesie się weselem nad tobą, odnowi swą miłość, wzniesie okrzyk radości,

Carlo Crivelli, Zwiastowanie ze św. Emidiuszem, ok. 1486.

9.05 – Księga Judyty (Jdt 15, 9-10)

A gdy przyszli do niej, wszyscy jednomyślnie wysławiali ją i mówili: «Tyś wywyższeniem Jeruzalem, tyś chlubą wielką Izraela, tyś wielką dumą naszego narodu. Tyś wszystko to ręką swoją uczyniła, dobrze zasłużyłaś się Izraelowi, i spodobało się to Bogu. Niech cię Pan Wszechmogący błogosławi na wieczne czasy!» A cały lud odpowiedział: «Niech tak będzie!»

Sandro Botticelli (1445-1510), Powrót Judyty, c. 1468-69.

10.5 – Księga Estery (Est 7, 3-4)

W odpowiedzi rzekła królowa Estera: «Królu, jeśli mnie darzysz życzliwością i jeśli królowi się podoba, to niech będzie darowane mi życie na moją prośbę i lud mój na moje życzenie! Albowiem sprzedano nas, mnie i mój lud, aby nas wygładzić, wymordować i zniszczyć. Gdyby nas sprzedano tylko jako niewolników i niewolnice, milczałabym, chociaż nie wynagrodzi nigdy ciemiężyciel szkody królowi».

Rembrandt (1606-1669), Estera u króla, 1660.

11.05 – Księga Psalmów (Ps 45, 12.14-15)

Król pragnie twojej piękności: on jest twym panem; oddaj mu pokłon! Cała pełna chwały wchodzi córa królewska; złotogłów jej odzieniem. W szacie wzorzystej wiodą ją do króla; za nią dziewice, jej druhny, wprowadzają do ciebie.

Parri Spinelli (1387-1453), Matka Miłosierdzia, 1448.

12.05 – Księga Przysłów (Prz 8, 22-23.30-31)

Pan mnie stworzył, swe arcydzieło, jako początek swej mocy, od dawna, od wieków jestem stworzona, od początku, nim ziemia powstała. (…) Ja byłam przy Nim mistrzynią, rozkoszą Jego dzień po dniu, cały czas igrając przed Nim, igrając na okręgu ziemi, znajdując radość przy synach ludzkich.

Ikona Mądrości Bożej w katedrze prawosławnej w Kijowie.

13.05 – Pieśń nad Pieśniami (Pnp 4, 12; 6, 10)

Ogrodem zamkniętym jesteś, siostro ma, oblubienico, ogrodem zamkniętym, źródłem zapieczętowanym. (…) «Kimże jest ta, która świeci z wysoka jak zorza, piękna jak księżyc, jaśniejąca jak słońce, groźna jak zbrojne zastępy?»

Mistrz Reński, Rajski ogród, ok. 1410.

14.05 – Prorok Izajasz (Iz 7, 14) i ewangelista Mateusz (Mt 1, 22-23)

A stało się to wszystko, aby się wypełniło słowo Pańskie powiedziane przez Proroka: Oto Dziewica pocznie i porodzi Syna, któremu nadadzą imię Emmanuel, to znaczy: „Bóg z nami”.

Madonna, prorok i gwiazda, ok. 230-240. fresk, Katakumby Pryscylii, Rzym.

15.05 – Księga Izajasza (Iz 61, 10; 62, 5)

«Ogromnie się weselę w Panu, dusza moja raduje się w Bogu moim, bo mnie przyodział w szaty zbawienia, okrył mnie płaszczem sprawiedliwości, jak oblubieńca, który wkłada zawój, jak oblubienicę strojną w swe klejnoty. (…) Bo jak młodzieniec poślubia dziewicę, tak twój Budowniczy ciebie poślubi, i jak oblubieniec weseli się z oblubienicy, tak Bóg twój tobą się rozraduje.

Matka Boża Włodzimierska, 1125.

16.05 – Ewangelia wg św. Łukasza (Łk 1, 26-28)

W szóstym miesiącu posłał Bóg anioła Gabriela do miasta w Galilei, zwanego Nazaret, do Dziewicy poślubionej mężowi, imieniem Józef, z rodu Dawida; a Dziewicy było na imię Maryja. Anioł wszedł do Niej i rzekł: «Bądź pozdrowiona, pełna łaski, Pan z Tobą».

Fra Angelico (c.1395-1455), Zwiastowanie, 1438-50, Museum of San Marco.

17.05 – Ewangelia wg św. Łukasza (Łk 1, 42. 45)

Wydała ona okrzyk i powiedziała: «Błogosławiona jesteś między niewiastami i błogosławiony jest owoc Twojego łona. (…) Błogosławiona jesteś, któraś uwierzyła, że spełnią się słowa powiedziane Ci od Pana.

Rembrandt (1606-1669), Nawiedzenie, 1640.

18.05 – Ewangelia wg św. Łukasza (Łk 1, 51-54)

On przejawia moc ramienia swego, rozprasza ludzi pyszniących się zamysłami serc swoich. Strąca władców z tronu, a wywyższa pokornych. Głodnych nasyca dobrami, a bogatych z niczym odprawia. Ujął się za sługą swoim, Izraelem, pomny na miłosierdzie swoje.

Sandro Botticelli (1445-1510), Madonna Magnificat, 1483.

19.05 – Ewangelia wg św. Matusza (Mt 1, 20-21.24

Gdy powziął tę myśl, oto anioł Pański ukazał mu się we śnie i rzekł: «Józefie, synu Dawida, nie bój się wziąć do siebie Maryi, twej Małżonki; albowiem z Ducha Świętego jest to, co się w Niej poczęło. Porodzi Syna, któremu nadasz imię Jezus, On bowiem zbawi swój lud od jego grzechów». (…) Zbudziwszy się ze snu, Józef uczynił tak, jak mu polecił anioł Pański: wziął swoją Małżonkę do siebie.

Raphael Santi (1483-1520), Zaślubiny Maryi z Józefem, 1504. Pinacoteca di Brera.

20.05 – Ewangelia wg św. Łukasza (Łk 2, 4-7)

Udał się także Józef z Galilei, z miasta Nazaret, do Judei, do miasta Dawidowego, zwanego Betlejem, ponieważ pochodził z domu i rodu Dawida, żeby się dać zapisać z poślubioną sobie Maryją, która była brzemienna. Kiedy tam przebywali, nadszedł dla Maryi czas rozwiązania. Porodziła swego pierworodnego Syna, owinęła Go w pieluszki i położyła w żłobie, gdyż nie było dla nich miejsca w gospodzie.

Andriej Rublow (1360-1430), Boże Narodzenie. Kreml, Katedra Zwiastowania.

21.05 – Ewangelia wg św. Łukasza (Łk 2,22.33-35)

Gdy potem upłynęły dni ich oczyszczenia według Prawa Mojżeszowego, przynieśli Je do Jerozolimy, aby Je przedstawić Panu. (…) A Jego ojciec i Matka dziwili się temu, co o Nim mówiono. Symeon zaś błogosławił Ich i rzekł do Maryi, Matki Jego: «Oto Ten przeznaczony jest na upadek i na powstanie wielu w Izraelu, i na znak, któremu sprzeciwiać się będą. A Twoją duszę miecz przeniknie, aby na jaw wyszły zamysły serc wielu».

Jan van Bijlert (1603-1671), Ofiarowanie Jezusa w świątyni.

22.05 – Ewangelia wg św. Matusza (Mt 2, 1-2.10-11)

Gdy zaś Jezus narodził się w Betlejem w Judei za panowania króla Heroda1, oto Mędrcy ze Wschodu przybyli do Jerozolimy i pytali: «Gdzie jest nowo narodzony król żydowski? Ujrzeliśmy bowiem jego gwiazdę2 na Wschodzie i przybyliśmy oddać mu pokłon». (…) Gdy ujrzeli gwiazdę, bardzo się uradowali. Weszli do domu i zobaczyli Dziecię z Matką Jego, Maryją; upadli na twarz i oddali Mu pokłon. I otworzywszy swe skarby, ofiarowali Mu dary: złoto, kadzidło i mirrę.

Giambattista Tiepolo (1696-1770), Pokłon Trzech Króli, 1750.

23.05 – Ewangelia wg św. Matusza (Mt 2, 13-14.19-20)

Gdy oni odjechali, oto anioł Pański ukazał się Józefowi we śnie i rzekł: «Wstań, weź Dziecię i Jego Matkę i uchodź do Egiptu; pozostań tam, aż ci powiem; bo Herod będzie szukał Dziecięcia, aby Je zgładzić». On wstał, wziął w nocy Dziecię i Jego Matkę i udał się do Egiptu. (…) A gdy Herod umarł, oto Józefowi w Egipcie ukazał się anioł Pański we śnie, i rzekł: «Wstań, weź Dziecię i Jego Matkę i idź do ziemi Izraela, bo już umarli ci, którzy czyhali na życie Dziecięcia».

Francesco Solimena (1657-1747), Sen Józefa, 1690.

24.05 – Ewangelia wg św. Łukasza (Łk 2,46.48-49)

Dopiero po trzech dniach odnaleźli Go w świątyni, gdzie siedział między nauczycielami, przysłuchiwał się im i zadawał pytania. (…) Na ten widok zdziwili się bardzo, a Jego Matka rzekła do Niego: «Synu, czemuś nam to uczynił? Oto ojciec Twój i ja z bólem serca szukaliśmy Ciebie». Lecz On im odpowiedział: «Czemuście Mnie szukali? Czy nie wiedzieliście, że powinienem być w tym, co należy do mego Ojca?»

Heinrich Hofmann (1824-1911), Jezus w świątyni, 1881.

25.05 – Ewangelia wg św. Marka (Mk 6, 1-3)

Wyszedł stamtąd i przyszedł do swego rodzinnego miasta. A towarzyszyli Mu Jego uczniowie. Gdy nadszedł szabat, zaczął nauczać w synagodze; a wielu, przysłuchując się, pytało ze zdziwieniem: «Skąd On to ma? I co za mądrość, która Mu jest dana? I takie cuda dzieją się przez Jego ręce! Czy nie jest to cieśla, syn Maryi, a brat Jakuba, Józefa, Judy i Szymona? Czyż nie żyją tu u nas także Jego siostry?» I powątpiewali o Nim.

John Rogers Herbert (1810-1890), Jezus posłuszny swoim Rodzicom w Nazarecie, 1860.

26.05 – Ewangelia św. Jana (J 2, 1.3-5)

Trzeciego dnia odbywało się wesele w Kanie Galilejskiej i była tam Matka Jezusa. (…) A kiedy zabrakło wina, Matka Jezusa mówi do Niego: «Nie mają już wina». Jezus Jej odpowiedział: «Czyż to moja lub Twoja sprawa, Niewiasto? Czyż jeszcze nie nadeszła godzina moja?» Wtedy Matka Jego powiedziała do sług: «Zróbcie wszystko, cokolwiek wam powie».

Duccio di Buoninsegna (1260-1318), Wesele w Kanie, 1308-11.

27.05 – Ewangelia św. Łukasza (Łk 11, 27-28)

Gdy On to mówił, jakaś kobieta z tłumu głośno zawołała do Niego: «Błogosławione łono, które Cię nosiło, i piersi, które ssałeś». Lecz On rzekł: «Owszem, ale przecież błogosławieni ci, którzy słuchają słowa Bożego i zachowują je».

Jean Fouquet (1415-1480), Madonna z Dzieciątkiem wśród aniołów, ok. 1450.

28.05 – Ewangelia św. Jana (J 19, 25-27)

A obok krzyża Jezusowego stały: Matka Jego i siostra Matki Jego, Maria, żona Kleofasa, i Maria Magdalena. Kiedy więc Jezus ujrzał Matkę i stojącego obok Niej ucznia, którego miłował, rzekł do Matki: «Niewiasto, oto syn Twój». Następnie rzekł do ucznia: «Oto Matka twoja». I od tej godziny uczeń wziął Ją do siebie.

Rogier van der Weyden (1399-1464), Chrystusa na krzyżu z Maryją i Janem, ok. 1460.

29.05 – Dzieje Apostolskie (Dz 1, 12-14)

Wtedy wrócili do Jerozolimy z góry, zwanej Oliwną (…). Przybywszy tam weszli do sali na górze i przebywali w niej: Piotr i Jan, Jakub i Andrzej, Filip i Tomasz, Bartłomiej i Mateusz, Jakub, syn Alfeusza, i Szymon Gorliwy, i Juda, brat Jakuba. 14 Wszyscy oni trwali jednomyślnie na modlitwie razem z niewiastami, Maryją, Matką Jezusa, i braćmi Jego.

Duccio di Buoninsegna (1255-1319), Zasłanie Ducha Świętego, 1308-11.

30.05 – Apokalipsa św. Jana (Ap 12, 1-4)

Potem wielki znak się ukazał na niebie: Niewiasta obleczona w słońce i księżyc pod jej stopami, a na jej głowie wieniec z gwiazd dwunastu. A jest brzemienna. I woła cierpiąc bóle i męki rodzenia. I inny znak się ukazał na niebie: Oto wielki Smok barwy ognia, mający siedem głów i dziesięć rogów – a na głowach jego siedem diademów. I ogon jego zmiata trzecią część gwiazd nieba: i rzucił je na ziemię. I stanął Smok przed mającą rodzić Niewiastą, ażeby skoro porodzi, pożreć jej dziecię.

Albrecht Dürer (1471-1528), Niewiasta obleczona w słońce, 1498.

31.05 – Ewangelia św. Łukasza (Łk 1, 48)

Bo wejrzał na uniżenie Służebnicy swojej. Oto bowiem błogosławić mnie będą odtąd wszystkie pokolenia.

Duccio di Buoninsegna (1255-1319), Madonna z aniołami i świętymi, 1308-11.

Opracowanie na podstawie:
Gianfranco Ravasi, „Oblicza Maryi w Biblii”, Wydawnictwo Salwator, Kraków 2010.